Pertsonan oinarritutako arretak zahartzaroa eraldatzen duenean: Adinekoentzako onurak eta erresidentzientzako abantailak
Adinekoen erresidentzien bezalako sektore sentikor batean, tratu eta zaintza humanizatuari lehentasuna emateak gai etikoa dirudi, eta, askotan, kudeaketaren ikuspegitik, beste gogoeta batzuen subsidiariotzat har daiteke. Hala ere, agintzen zaigun adineko horren duintasuna erdigunean jartzea da kudeatzeko modurik adimendunena.
Hain da horrela, ezen pertsonarengan oinarritutako arretak – behin betiko – erakusten baitu etikoa eta eraginkorra eskutik joan daitezkeela. Esperientziak erakusten digunez, eredu horrek lehentasuna ematen die gizabanako bakoitzaren duintasunari, autonomia eta bizitza istorioa lehenesten dituenak erakunde errutinen gainetik, eragin positiboa sortzen duela, eta horrek ez duela bizilagunen bizi kalitatea eraldatzen bakarrik, baita aplikatzen duen erakundea indartzen ere.
Zaintza humanizatuak adinekoei ekartzen dizkien onura nabarmenak.
Has gaitezen garrantzitsuena aztertzen. Gure esku utzitako adinekoen osasun eta ongizaterako. Pertsonarengan oinarritutako zaintzak onura nabarmenak sortzen ditu jasotzen dituenaren bizi kalitatean. Eta ez dugu teoriaz hitz egiten, asko baitira abantaila horiek neurtzen eta baloratzen dituzten ikerketak. Arreta soziosanitarioko adituek egindako azterlanak, askotan OME bezalako erakundeek bermatuak.
Lehenengo ondorioa: osasun mentala hobetzea. Adinekoek eguneroko erabakien gaineko kontrola berreskuratzen dutenean (esate baterako, jaikitzearen edo menuarena ordua), babesgabetasun sentsazioa murrizten da. Hori zuzenean lotzen da azterketa batzuek depresio- eta antsietate- sintometan % 30ean finkatzen duten murrizketarekin, gogo egoera positiboagoa sortuz.
Bigarren ondorioa: pertsonaren identitatea eta duintasuna mantentzen ditu. POA-k zaintzaileak pertsonaren bizitzaren istorioa ezagutzera eta haren zaletasunak eta iraganeko lanbideak beren zaintzan integratzera bultzatzen ditu. Arrosak inausteko gai den lorezain ohi batek ez du jarduera bat egiten soilik; bere identitatea indartzen ari da, OMEk zahartze osasuntsu baterako funtsezkotzat jotzen duen zerbait.
Hirugarren ondorioa murrizketa drastiko bat da, frogatuta baitago murrizketa bat euskarri eta botika psikiatrikoen erabileran. Hori gertatzen da zaintza humanizatuak pertsonak pairatzen duen ondoezaren kausei heldu nahi dielako eta asperdura edo beldurra bezalako faktoreei aurre egitean, bere sintomak botikekin ezabatu ordez, albo ondorioak minimizatzea eta ongizatean irabaztea lortzen dugulako.
Laugarren alderdi garrantzitsu bat autonomia funtzionala sustatzen duela da. Zaintzaileak beharrezko laguntza soilik eskaintzen duenean, eguneroko jardueren gainbehera moteldu egiten da, eta horrek indarra eta koordinazioa mantentzen laguntzen du.
Eredu honen bosgarren ekarpen garrantzitsua da nahi gabeko bakardadea murrizten duela. Pertsonarengan zentratuta, pertsona esneagoekin eta egin nahi dutenaz kontziente izanda, errazagoa da komunitateak eraikitzea, non bakardadea maite duenak bilatzen duen faktore bat den, eta ez gure bizimoduaren ondorio bat. Bakardadea arrisku faktore bat da, eta eragin handia du osasunean, bai fisiologikoki —jarduerarik ezak hondamena eragiten du—, bai mentalki.
Eredu hau ezartzean erresidentziek lortzen dituzten 5 abantaila estrategiko
Baina kasu honetan, gure zaintzapean dagoen pertsonarekiko ekintza etiko eta konprometitua ere negozio-mugimendu adimentsua da. Lares Nafarroarentzat, adinekoentzako erresidentzien eta arreta zerbitzuen elkarte gisa —irabazi asmorik gabeko sektore solidarioko erakundea—, alderdi hau ere garrantzitsua da, eredu hau hartzeak askoz eraginkorragoak izateko aukera ematen digulako, erakundearentzat onura operatiboak eta ekonomikoak sortuz eta merkatu lehiakor batean kalitatearen erreferente gisa kokatuz.
Pertsona Oinarritutako Arretaren (POA) abantailarik lehenengoa eta garrantzitsuena osasun laguntzaren kalitatearen adierazleen hobekuntza nabarmena da. Antipsikotikoak bezalako botika psikotropikoen erabilera murrizteak ez du pazienteen ongizatea eta segurtasuna hobetzen bakarrik, baita erorketak edo infekzioak bezalako albo ondorioen agerpena gutxitzen ere. Bilakaera honek, giza baliabideen handitzea eska dezakeen arren, arreta pertsonalizatuago, seguruago eta etikoagoa lortzeko konpromiso argia adierazten du.
Bigarren abantaila da elementu bereizgarri gisa eta posizionamendu elementu gisa duen eragina. Hainbat merkatu azterketak erakusten dutenez, familiek gero eta lehentasun handiagoa ematen diote tratu humanizatuari zentro bat aukeratzerakoan, instalazio edo zerbitzu osagarrien gainetik.
Hirugarren abantaila lan ingurunea eta talentua atxikitzearekin lotuta dago. Gizatiartutako ingurune batean lan egiteak helburu eta asebetetze sentimendu handiagoa sustatzen du profesionalen artean. Hori lan baldintza egokiekin konbinatzen denean, taldearen egonkortasuna sustatzen du eta langileen joan etorria murrizten du, baita kontratazioarekin eta prestakuntzarekin lotutako kostuak ere.
Laugarren abantaila da arriskuaren kudeaketa eta araudia betetzea errazten duela. POAk legezko eta etiko eskakizun berriekin bat egiten du eta gatazkak sor ditzaketen egoerak murrizten ditu, hala nola murrizketen erabilera, eta horrela auziak ere gutxitzen ditu.
Azkenik, bosgarren abantaila bat da iraunkortasuna eta erakundearen ospea areagotzen dituela. Esperientziak erakusten du benetan pertsonengan oinarritutako arretak zentroaren irudia hobetzen duela, okupazioa handitzen duela eta baita aintzatespen publikoa edo sariak ere ekar ditzakeela. Familiek ikuspegi hau baloratzen dute eta aukeratzeko prest daude, horrela erakundearen oraina eta etorkizuna bermatuz.
Laburbilduz, bai erakundeen zaintzapean dauden pertsonentzat sortzen duen onuragatik, bai erakundeentzat berarentzat sortzen dituen onuren ondorioz, argi dirudi Lares Nafarroan egiten dugun bezala, arreta humanizatuaren aldeko hautua egitea ez dela soilik aukera etikoa, baita adimentsua ere.
