Mundu profesionalean —eta baita gure bizitza pertsonalean ere— uste zabaldua dago talde ona gatazkarik gabekoa dela. Desadostasunak badaude, zerbaitek huts egiten duela. Harmonia tentsiorik eza dela. Ideia ulergarria da, baina erabat okerra. Eta hori lantzea da, hain zuzen ere, LARES Nafarroaren proiektu integralaren ardatzetako bat.
GATAZKA SAIHESTEZINA DA. KONTUA DA NOLA KUDEATZEN DEN
Pertsonak dauden edozein ingurunetan, ikuspegi desberdinak daude. Interesak ez dira beti bateratzen. Komunikazioa hausten denean presio uneak daude. Hau ez da taldearen akats bat; talde lanaren berezko ezaugarri bat da.
Arazoa ez da gatazka bera. Arazoa bere inguruan sortzen den kultura da. Muturreko bi kultura daude, biak ere kaltegarriak:
- Ihesaren kultura: “Hemen ez da arazoei buruz hitz egiten”. Gainazaleko barealdi bat sortzen du, lehenago edo geroago lehertzen diren tentsio metatuak ezkutatzen dituena.
- Kudeaketarik gabeko konfrontazioaren kultura: laneko giroa eta taldearen arteko konfiantza hondatzen duten ohiko gatazkak, konponbiderik gabekoak.
Bi mutur hauen artean askoz ere espazio emankorrago bat dago: gatazken kudeaketa eraikitzailea.
ZER GERTATZEN DA ERRESIDENTZIETAN ETA EGUNEKO ZENTROETAN?
Zaintza sektorean, gatazkek ezaugarri bereziak dituzte. Taldeek presio emozional handiaren pean lan egiten dute. Txandakatzeek komunikazioa oztopatzen dute. Zaintza jasotzen dutenen dolu edo osasunaren gainbehera egoerek estres partekatua sortzen dute, eta, prozesatzeko denborarik gabe, lankideen arteko tentsioa sor dezake.
Horri gehitu behar zaio erabiltzaileen familiekiko harremana, askotan beren minarekin, erruarekin eta itxaropenekin iristen baitira zentroetara. Harreman hori modu asertiboan eta eraikitzailean kudeatzea garatu daitekeen eta garatu behar den konpetentzia profesionala da.
BAINA HAU EZ DA OSASUN ETA GIZARTE SEKTOREKOA BAKARRIK
Gaizki kudeatutako gatazka da laneko estresaren sortzaile nagusietako bat sektore guztietan. Feedback kritikoa modu eraikitzailean emateko zailtasuna, kexak adierazi beharrean metatzeko joera, horma bihurtzen diren isiluneak… teknologia enpresetan, administrazio publikoetan, familietan aurkitzen ditugun ereduak dira. Gatazkaren kudeaketa zeharkako eskumena da, ez sektoriala.
FUNTZIONATZEN DUTEN TRESNAK
Proiektuaren zati honetan, LARES Nafarroako taldeek tresna espezifikoekin lan egiten dute:
- Benetako entzute aktiboa: ez bakarrik besteak amaitu arte itxarotea erantzuteko, baizik eta entzutea ulertzeko.
- Mezuak lehen pertsonan: “Ni sentitzen naiz…” “Zu beti…” ren ordez. Elkarrizketa eraldatzen duen aldaketa txiki bat.
- Interes komunaren identifikazioa: aurrez aurreko jarreren atzean ia beti daude premia bateragarriak.
- Bitartekaritza protokoloak: hirugarren pertsona neutral baten esku hartzea noiz eskatu behar den jakitea, eta horretarako prozesu bat izatea.
Tresna hauek ez dira magia. Praktika, ingurune seguru bat eta erakunde kultura solidario bat behar dituzte. Horregatik dira proiektu handiago baten parte, ez behin bakarrik egiten den prestakuntza saio baten parte.
(ONDO) EZTABAIDATZEN DUEN TALDE BAT TALDE OSASUNTSUA DA
Erakunde psikologiako ikerketak hamarkadak daramatza zerbait kontraintuitiboa esaten: errendimendu handiko taldeak ez dira inoiz gatazkarik ez dutenak. Desadostasuna modu emankorrean kudeatzen dakitenak dira. Segurtasun psikologikoa — errepresalien beldurrik gabe desadostasunak adierazi ahal izatearen sentsazioa — da talde baten eraginkortasunaren aurresale indartsuena.
Inork eztabaidatzen ez duen talde bat ez da talde harmoniatsua. Isilarazitako talde bat baizik.
ZER APLIKA DEZAKEZU ZUK GAUR?
Zure sektorea edo testuingurua edozein dela ere, gatazkari heltzeko modua alda dezaketen hiru galdera daude:
- ¿Beharrezko elkarrizketa bat saihesten ari naiz? Zenbat denbora daramat hau egiten?
- Tentsioa dagoenean, sentitzen dudanaz hitz egiten dut ala beste pertsonak egiten ari denaz bakarrik?
- Badakit zeintzuk diren nire benetako interesak gatazka honetan? Eta beste pertsonarenak?
Ondo kudeatutako gatazkak ez ditu ekipoak ahultzen. Indartu egiten ditu. Eta hori da zehazki LARES Nafarroan eraikitzen ari garena.
